Okulun ilk haftasında 12. sınıf öğrencilerinin çoğu aynı hisle başlar: “Bu yıl gerçekten çalışacağım.” Niyet gerçektir. Sorun, bu niyetin bir plana dönüşmeden eylülü bitirmesidir.
YKS hazırlığında ilk ay, yılın geri kalanının çerçevesini kurar. Bu yazıda eylül ayında yapılması gereken üç işi ve TYT–AYT dengesinin nasıl kurulacağını anlatıyoruz.
Kısa cevap: 12. sınıfın ilk ayında üç iş yapılır: alan ve hedef bölüm netleştirilir, TYT ağırlıklı bir başlangıç programı kurulur ve ilk deneme alınarak başlangıç seviyesi kayda geçirilir. Başlangıçta haftalık sürenin yaklaşık üçte ikisi TYT’ye ayrılır.
1. Hedefi bölüm düzeyinde netleştirin
“İyi bir üniversite” bir hedef değildir. Plan yapmak için en az şunlar gerekir: hangi alan, hangi üç bölüm, geçen yılın sıralamaları kaba olarak ne?
Bölüm netleşmeden hangi derse ne kadar zaman ayrılacağı belirlenemez. Eşit ağırlık hedefleyen bir öğrencinin matematik yükü ile sözel hedefleyenin yükü aynı değildir. Hedef yıl içinde değişebilir; önemli olan bugün bir hedefin olması.
2. İlk ayda ağırlık TYT’de olsun
TYT, yerleştirme puanının tabanını kurar ve netin en hızlı arttığı sınavdır. AYT ise daha derin ve daha yavaş ilerler.
Eylül–ekim için makul bir dağılım: haftalık sürenin üçte ikisi TYT, üçte biri AYT. Kasımdan itibaren AYT payı kademeli artırılır. Bu oran hedefe göre değişir; sayısal hedefleyen bir öğrencide AYT matematik daha erken devreye girer.
3. Okul saatlerini planın düşmanı değil parçası yapın
12. sınıfta günün büyük bölümü okulda geçer. Okulu “boşa geçen zaman” sayan öğrenci akşam yorgun başlar ve verim alamaz.
Ders aralarında 10 dakikalık tekrar, boş derste 20 soru çözümü gibi küçük bloklar haftada 3–4 saat kazandırır. Bu süre akşam programlarından çıkarılır ve dinlenmeye eklenir.
4. Haftalık programı ders değil blok mantığıyla kurun
“Salı matematik” demek yerine blok tanımlayın:
- Konu bloğu: Yeni konu öğrenme (60–90 dk)
- Soru bloğu: Öğrenilen konudan soru çözme (45–60 dk)
- Tekrar bloğu: Önceki haftaya dönüş (30 dk)
- Analiz bloğu: Yanlışların incelenmesi (30 dk)
Analiz bloğu en çok atlanan ve en çok işe yarayan blok. Çözülen soru sayısı değil, incelenmiş yanlış sayısı net kazandırır.
5. İlk denemeyi eylül içinde alın
Çok sayıda öğrenci “hazır değilim” diyerek ilk denemeyi kasıma erteler. Bu, iki ay boyunca kör ilerlemek demektir.
Eylülün son haftasında bir TYT denemesi alın. Düşük net beklenen bir sonuçtur. Önemli olan hangi bölümde zamanın bittiği, hangi soru tipinde boş bırakıldığı. Deneme analizi saatinde yanlışları bilgi, süre ve dikkat olarak ayırıyoruz.
6. Kaynak sayısını sınırlayın
Ders başına bir ana soru bankası ve bir deneme seti yeterlidir. Üç farklı yayından yarım kalmış kitaplar ilerleme hissini yok eder.
Kaynak değiştirmenin tek meşru sebebi seviyeye uymamasıdır. “Sıkıldım” geçerli bir sebep değil.
7. Uyku ve ekran süresini plana dâhil edin
Altı saat uyuyup on saat çalışmak, sekiz saat uyuyup yedi saat çalışmaktan daha az verim üretir. Uyku bir lüks değil, hafızanın pekiştiği süreç.
Programı yaparken uyku saatini ilk önce yazın, çalışma bloklarını kalan zamana yerleştirin. Tersi sıralama kasımda tükenmeyle sonuçlanır.
İlk dört haftanın özeti
| Hafta | Odak |
|---|---|
| 1 | Hedef bölüm ve alan netleştirme |
| 2 | Haftalık blok programının kurulması |
| 3 | Programa uyum, kaynak seçimi |
| 4 | İlk TYT denemesi ve analiz |
Bu dört hafta sonunda elinizde iki şey olur: çalışan bir program ve gerçek bir başlangıç verisi. YKS programımız bu ikisinin üzerine kuruluyor.
Not: YKS başvuru ve sınav takvimi ÖSYM tarafından duyurulur. Güncel tarih ve kılavuz için osym.gov.tr adresini kontrol edin.
Sıkça sorulan sorular
12. sınıfta günde kaç saat çalışılmalı?
Okul dışında hafta içi 3–4 saat, hafta sonu 5–6 saat yaygın ve sürdürülebilir bir aralıktır. Eylülde bu sürenin alt sınırından başlayıp kademeli artırmak, baştan yüksek hedef koyup bırakmaktan iyidir.
TYT mi AYT mi önce çalışılmalı?
Eylül ve ekimde ağırlık TYT’de olmalı; haftalık sürenin yaklaşık üçte ikisi. AYT payı kasımdan itibaren kademeli artırılır. Sayısal hedefleyenlerde AYT matematik daha erken devreye girer.
Mezunum, programım farklı mı olmalı?
Evet. Okul yükü olmadığı için günlük çalışma süresi daha yüksek, blok sayısı daha fazla olur. Ancak yapı aynıdır: ölçüm, blok programı, düzenli deneme.
Okul dersleri YKS’ye yeter mi?
Okul müfredatı temel oluşturur ama sınav formatına hazırlamaz. Soru tipi çalışması ve süre baskısı altında deneme pratiği ayrıca gerekir.
İlk deneme netim çok düşük, endişelenmeli miyim?
Hayır. Eylül denemesi bir başlangıç ölçümüdür, bir yargı değil. Önemli olan ilerleyen denemelerde yönün yukarı olması ve hataların tipinin değişmesi.